Sylwester i Nowy Rok
Pomyślałem dzisiaj, że obok mojej serii o tradycjach bożonarodzeniowych, przygotuję dla Was również krótką opowieść o zwyczajach związanych z Sylwestrem i Nowym Rokiem. Bo choć Boże Narodzenie powoli wygasa, koniec roku niesie ze sobą zupełnie inną energię. To czas pożegnań, podsumowań, toastów, życzeń i cichych obietnic, które często składamy głównie samym sobie. Tradycje nie kręcą się przecież tylko wokół Wigilii. Należą do nich także zabawy sylwestrowe, noworoczne rytuały i drobiazgi, które mogą zmieniać się z roku na rok, ale ich sens pozostaje ten sam.
Rozsiądźcie się więc wygodnie, może nalejcie sobie kieliszek czegoś dobrego i przyjrzyjmy się wspólnie, jak żegnamy stary rok i witamy nowy. 🥂✨
I nie zapomnijcie przeczytać moich Noworocznych życzeń od serca dla Was, moich wiernych czytelników.
Sylwester u nas w Czechach
W Czechach Sylwester tradycyjnie kojarzy się ze spotkaniami. Spotykamy się z rodziną, przyjaciółmi, organizujemy mniejsze lub większe imprezy, a dokładnie o północy wznosimy toast za zdrowie, najczęściej kieliszkiem szampana. To ten moment, kiedy żegnamy stary rok i z nadzieją witamy nowy. Przez długie lata nieodłącznym elementem były fajerwerki i petardy. Dziś jednak ta tradycja powoli zanika, głównie ze względu na zwierzęta – zarówno domowe, jak i dzikie. Szczerze mówiąc, dla mnie to krok w dobrym kierunku. Ponadto w niektórych miastach obowiązują już ograniczenia lub całkowite zakazy, więc warto się wcześniej doinformować. Z Sylwestrem wiążą się też północne życzenia. Wiele osób o północy o czymś marzy, często po cichu. Niektórzy zapisują życzenie na kartce i symbolicznie ją spalają. Być może słyszeliście też o kartkach noworocznych – tradycji wysyłania życzeń szczęścia i zdrowia do bliskich oraz firmowych partnerów.
Nowy Rok – święto państwowe i dzień pełen symboliki
Pierwszy stycznia jest u nas świętem państwowym i wiąże się z nim szereg zwyczajów i przesądów. Dużą rolę odgrywa jedzenie na szczęście. Typową noworoczną potrawą jest soczewica – symbol obfitości i pieniędzy, ponieważ przypomina drobne monety. Często podaje się ją z wieprzowiną, gdyż świnia jest uważana za symbol szczęścia i dobrobytu. Z drugiej strony istnieją składniki zakazane. Nie powinno się jeść drobiu, aby szczęście nam nie „odleciało”, ani zająca czy królika, żeby szczęście nie uciekło.
Przesądy, przysłowia i spokojny początek roku
Z Nowym Rokiem wiąże się znane przysłowie: „Jaki Nowy Rok, taki cały rok.”. W Czechach jest ono bardzo popularne. Pierwszego stycznia staramy się być spokojni, weseli i unikać kłótni. Jednym z najbardziej znanych przesądów jest zakaz prania i wieszania prania. Według tradycji mogłoby to przynieść nieszczęście lub chorobę w rodzinie. Ten dzień traktuje się więc jako czas odpoczynku. Wiele osób wybiera się na noworoczne spacery i wycieczki na łono natury lub na okoliczne wzgórza, aby wejść w nowy rok z czystą głową.
Sylwestrowe programy rozrywkowe i telewizja
Gdy myślimy o Sylwestrze, wielu z nas kojarzy go z programami rozrywkowymi (estradami), które niegdyś były sercem nocy sylwestrowej. W Czechach ma to głęboką historię sięgającą lat 50. W czasach socjalizmu te programy były główną formą rozrywki. Pamiętam z opowieści skecze z takimi aktorami jak Oldřich Kaiser i Jiří Lábus, czy Jiřina Bohdalová i Vladimír Dvořák. Kultowym programem był „Možná přijde i kouzelnik” (Może przyjdzie i czarodziej). Choć dzisiejsza oferta telewizyjna jest inna, nadal znajdziemy specjalne bloki sylwestrowe i nostalgiczne wspomnienia dawnych wielkich widowisk. Na kanale Nova emitowane jest na przykład sylwestrowe wydanie show Možné je všechno! (Wszystko jest możliwe).
A dzisiaj? Dzisiaj każdy ma wybór:
- niektórzy spędzają czas z rodziną przy Netflix, Disney+ czy HBO MAX,
- inni oglądają programy specjalne w telewizji publicznej,
- jeszcze inni wybierają ulubione filmy lub dokumenty.
I choć format zabawy się zmienia, duch sylwestrowych programów wciąż żyje w naszych wspomnieniach lub archiwalnych nagraniach.
Zakończenie
Na sam koniec chciałbym Wam wszystkim życzyć pięknego i szczęśliwego Nowego Roku 2026! 🎉🥂 Niech będzie pełen radości, zdrowia i miłości. Bądźcie dla siebie dobrzy i cieszcie się chwilami spędzonymi z najbliższymi.
I jeszcze mała ciekawostka: dlaczego właściwie mówimy „Sylwester”?
W Czechach (podobnie jak w Polsce, Niemczech czy Austrii) ostatni dzień roku, 31 grudnia, nazywa się Sylwestrem od imienia świętego papieża Sylwestra I, który zmarł właśnie 31 grudnia 335 roku. Gdy w XVI wieku utrwalił się kalendarz gregoriański, nazwa imienin przypadających na ten dzień przylgnęła do całego świętowania nocy przejściowej między starym a nowym rokiem.
MOŻE CIĘ RÓWNIEŻ ZAINTERESOWAĆ:
Ilustracje wygenerowane za pomocą sztucznej inteligencji ChatGPT.
